LOADING IMAGES
Σκοπὸς τῆς παρούσας μελέτης εἶναι ἀφενὸς νὰ ἐρευνηθεῖ τὸ προνόμιο τοῦ Ἐκκλήτου τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου ὅπως αὐτὸ ἔχει ἐφαρμοσθεῖ διαχρονικὰ στὴν Ἐκκλησία τῆς Κύπρου καὶ ἀφετέρου ὅπως ἰσχύει σήμερα ὑπὸ τὸν ἰσχύοντα Καταστατικὸ Χάρτη ὁ ὁποῖος μάλιστα εἶναι καὶ ὁ πρῶτος ὁ ὁποῖος τὸ προβλέπει ρητὰ ὡς ἔνδικο βοήθημα. Προκειμένου νὰ ἀπαντηθεῖ τὸ ἐρώτημα αὐτό, ἀξιοποιήθηκαν πλὴν τῶν ἱερῶν κανόνων καὶ τῆς ἑρμηνείας τους ἀπὸ παλαιότερους καὶ σύγχρονους ἑρμηνευτές, οἱ ἱστορικὲς καὶ φιλολογικὲς πηγές. Ἰδιαίτερη ἔμφαση δόθηκε στὴ νομολογία τῆς Ἐνδημούσης Συνόδου τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου ἡ ὁποία ἀφορᾶ εἰδικὰ τὴν Ἐκκλησία τῆς Κύπρου. Περαιτέρω, δόθηκε ἔμφαση στὶς ὑποθέσεις Ἐκκλήτου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος (Ἑλλαδικὲς ὑποθέσεις). Ἐφόσον καὶ στὸ μέτρο ποὺ ὁ Καταστατικὸς Χάρτης τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου περιέχει θεσμοὺς κατὰ μίμηση τοῦ Καταστατικοῦ Χάρτου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος (Ν. 590/1977) ἡ νομολογία αὐτὴ εἶναι πρόσφορη γιὰ τὴν ἑρμηνεία τοῦ Καταστατικοῦ Χάρτη τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου. Παράλληλα, λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν οἱ περὶ Ἐκκλήτου προβλέψεις στὰ καταστατικὰ κείμενα τῶν ὑπολοίπων, πλὴν τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, Ἐκκλησιῶν. Στὸ ἀκροτελεύτιο κεφάλαιο συνάγονται τὰ κρίσιμα συμπεράσματα γιὰ τὸ Ἔκκλητο στὴν Ἐκκλησία τῆς Κύπρου δέκα ἔτη μετὰ τὴν ἔναρξη ἰσχύος τοῦ ἄρθρου 81 τοῦ Καταστατικοῦ Χάρτου τῆς ἀρχαίας αὐτῆς Ἐκκλησίας ποὺ τὸ προβλέπει.
Γλώσσα πρωτότυπου: Ελληνικά
ISBN: 978-9963-676-26-2
Γλώσσα Βιβλίου: Ελληνικά
Τόπος έκδοσης: Aθήνα - Λευκωσία
Έτος έκδοσης: 2022
Αριθμός Έκδοσης: 1
Δέσιμο: Χαρτόδετο
Θέμα: Εκκλησιαστικό Δίκαιο
Είναι εξαντλημένο ή κυκλοφορεί: Κυκλοφορεί
Τιμή Αγοράς: 25 ευρώ
Αριθμός Σελίδων: 134
Διαστάσεις: 17Χ24
Πίνακας Περιεχομένων
Πρόλογος 11
Ευχαριστίες 13
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ
Εισαγωγή 15
1.1. Προδιάθεση 15
1.2. Ή πολυσημία τοΰ προνομίου στήν ιστορική πορεία τής Εκκλησίας 18
1.3. «’Εκκλησία τής Ελλάδος» 23
1.4. Μεθοδολογία 24
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ
Το προνόμιο κατά τους Ιερούς Κανόνες και την Ιερά Παράδοση 27
2.1. Ή διαμόρφωση τοΰ προνομίου έως τό Μέγα Σχίσμα 27
2.1.1. Ή προοδευτική ενίσχυση τής ’Εκκλησίας τής Κωνσταντινουπόλεως έως
και τήν παραμονή τής Δ' Οικουμενικής Συνόδου 28
2.1.2.
Ή Σύνοδος τής Σαρδικής καί τό Έκκλητον τοϋ Ρώμης 32
2.1.21. Οί κανόνες γ'-ε' τής Συνόδου τής Σαρδικής 32
21.2.2. Ή προσπάθεια τοϋ έπισκόπου Ρώμης νά διεκδικήσει τήν υπέρτατη
δικαστική έξουσία καί ή σύγκρουση με τήν ’Εκκλησία τής Αφρικής 34
21.2.3. Ή έπιβολή τής υπάτης δικαστικής έξουσίας τοϋ Θρόνου τής Ρώμης
διά τής κοσμικής έξουσίας και οί ευάριθμες περιπτώσεις άσκήσεως Έκκλήτου στή Ρώμη 36
21.2.4. Ή διάπλαση τοΰ Έκκλήτου τοϋ Θρόνου τής Ρώμης μέσα άπό τις
αξιώσεις καί τήν δράση τών προκαθημένων του 37
2.1.3. Ή Δ' Οικουμενική Σύνοδος και τό νομοθετικό της έργο 38
2.1.31 Οί θ'καί ιξ' κανόνες τής Δ' Οικουμενικής Συνόδου 38
21.3.2. Ό περίφημος κη κανόνας τής Δ' Οικουμενικής Συνόδου και ή σημασία του γιά τό Έκκλητον 40
2.1.4. Τό Έκκλητον στους κανόνες τής έν Τρούλλω (Πενθέκτης) καί τής
Ζ' Οικουμενικής Συνόδου 43
2.1.41 Ή σημασία τής Πενθέκτης Οικουμενικής Συνόδου γιά τό Έκκλητον 44
2.Ι.4.2. Ή επικύρωση των κανόνων τής Πενθέκτης από την Ζ' Οικουμενική Σύνοδο 48
2.2. Ή μή κωδικοποίηση τοΰ ’Ορθόδοξου Κανονικού Δικαίου: μεθοδολογικό ζήτημα
με απτές συνέπειες στήν έρμηνεία τών περί Έκκλήτου Ιερών κανόνων 49
2.3. Ή αύτοκρατορική νομοθεσία ώς έρμηνευτικός τόπος για τήν έκταση τοΰ
προνομίου τοΰ Έκκλήτου 52
2.4. Ή αναγκαιότητα προσφυγής στήν νομολογία (πράξη τής ’Εκκλησίας),
διαπλαστική έθίμου για τήν ακριβή όριοθέτηση τοΰ προνομίου 57
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ
Ή δυνατότητα άξιοποιήσεως στήν ’Εκκλησία τής Κύπρου του
«δικαστικού προηγουμένου» τής ’Εκκλησίας τής Ελλάδος 59
3.1. Ή προ τοΰ Ν. 590/1977 νομολογία περί Έκκλήτου και ή σημασία της 59
3.2. Νομολογία περί Έκκλήτου ύπό τον Ισχύοντα Καταστατικό Χάρτη
τής Εκκλησίας τής Ελλάδος (Ν. 590/1977) 62
3.2.1. Ή υπόθεση τοΰ Μητροπολίτη πρώην Ίερισσοΰ Παύλου [Σοφοΰ] 63
3.2.2. Υπόθεση Μητροπολίτου πάλαι Αττικής Παντελεήμονος [Μπεζενίτη] 64
3.2.2. Ι. Γενικά 64
3.2.2.2. Τό πρώτο Έκκλητον 65
3.2.2.3. Τό δεύτερο ’Έκκλητον 68
3.2.2.4. Τό τρίτον Έκκλητον 70
3.3. Τό προνόμιο τοΰ Έκκλήτου ενώπιον του Συμβουλίου τής Επικράτειας 71
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ
Το προνόμιο στα καταστατικά κείμενα τής ’Εκκλησίας τής Κύπρου 75
4.1. Ή ίδρυση τής άποστολικής Αυτοκέφαλης Εκκλησίας τής Κύπρου
καί ή θέση της στο σύστημα τών ’Ορθοδόξων Εκκλησιών 75
4.2. Ή ίδρυση τής έν Κύπρω Εκκλησίας καί ή οργάνωσή της
έως τήν Β' Οικουμενική Σύνοδο 75
4.3. Ό ή κανόνας (ψήφισμα) τής Π Οικουμενικής Συνόδου Π
4.4. Ό λθ' κανόνας τής Πενθέκτης Συνόδου 78
4.5. To status τής αρχιεπισκοπής Κύπρου σέ συνάρτηση
μέ τό status τών υπόλοιπων νεώτερων έκκλησιών 79
4.6. Ιδίως: Κυπριακό καί Έλλαδικό αυτοκέφαλο 84
4.7. Αυτοκέφαλο καί Έκκλητον: ασυμβίβαστα μεγέθη ή εναρμονιζόμενοι θεσμοί; 87
4.8. Τό προνόμιο του Έκκλήτου στά καταστατικά τής Εκκλησίας τής Κύπρου 88
4.8.1. Ή απουσία τοΰ προνομίου από άπαντα τά προϊσχύοντα Καταστατικά
τής Εκκλησίας τής Κύπρου 88
4.8.2. Ή επί τής έκκλήτου προσφυγής καινοτομία του ίσχύοντος ΚΧ
τής Εκκλησίας τής Κύπρου στά πρότυπα τοΰ ομόλογου Έλλαδικοΰ 91
4.8.3. Σύγκριση Καταστατικών Χαρτών Έλλάδος-Κύπρου ώς πρός
την κατοχύρωση τοΰ Έκκλήτσυ 92
4.8.4. Λυσιτέλεια τής ρητής κατοχυρώσεως 93
4.9. Τό Οικουμενικό Πατριαρχείο και ή ’Εκκλησία τής Κύπρου επί ’Οθωμανικής
Αυτοκρατορίας 94
4.9.1. Τό Οικουμενικό Πατριαρχείο έπί ’Οθωμανικής Αυτοκρατορίας 94
4.9.2. Ή ’Εκκλησία τής Κύπρου έπί ’Οθωμανικής Αύτοκρατορίας 97
4.10. Τό Οικουμενικό Πατριαρχείο καί Λ ’Εκκλησία τής Κύπρου
στη σύγχρονη εποχή 97
4.10.1. Τό Οικουμενικό Πατριαρχείο στήν τουρκική έννομη τάξη
μετά τήν Συνθήκη τής Λωξάννης 97
4.10.2. Ή θέση τής ’Εκκλησίας τής Κύπρου καί τοΰ έσωτερικοϋ της Δικαίου
στο Σύνταγμα τοΰ 1960 98
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ
Νομολογιακή θεώρηση τοΰ προνομίου στην Εκκλησία της Κύπρου 101
5.1. Ή άσκηση τοϋ προνομίου από τήν τετρακτύν τών Πατριαρχών
τής Ανατολής καί οι κυπριακές υποθέσεις 101
5.2. Αμφισβητούμενες περιπτώσεις Έκκλήτσυ 102
5.2.1. Καθαίρεση τοϋ Άμαθοϋντος Ίωάννου 102
5.2.2. Άθώωση τοϋ Κύπρου Νικηφόρου 103
5.3. Καθαίρεση τοϋ αρχιεπισκόπου Αθανασίου 104
5.4. Καθαίρεση τοϋ «κακο-ιερομονάχου Κυρίλλου» 106
5.5. Καθαίρεση τοϋ Κύπρου Γερμανοΰ καί τοΰ ψευδο-άρχιεπισκόπου Ιακώβου 107
5.6. Καθαίρεση τοΰ ίερομονάχου Βαρνάβα Βίκκου 108
5.7. Καθαίρεση τών Κυρηνείας Νικηφόρου καί Πάφου Ιωακείμ 109
5.8. Καθαίρεση τοϋ Κύπρου Νεοφύτου 109
5.9. Καθαίρεση τοϋ έψηφισμένου αρχιεπισκόπου Κύπρου Κυπριανού 110
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ
Προβολή της κυπριακής καί έλλαδίτικης νομολογίας στήν ερμηνεία τοΰ Καταστατικού Χάρτη τής ’Εκκλησίας τής Κύπρου 113
Βραχυγραφίες 121
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 127
Α. ΣΥΓΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΜΟΝΟΓΡΑΦΙΕΣ, ΑΡΘΡΑ 127
Β'. ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ / ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ 132
Γ. ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ 132