Κριτική παραμυθιού από Μαρία Παΐση

Τίτλος: Τι είναι τα όνειρα μπαμπά;
Συγγραφέας: Μαρία Τσιβίκα
Εικόνες: Νίκος Γιαννόπουλος
Εκδόσεις: Ευγνώμων

Λίγα λόγια για τη συγγραφέα:
Η Μαρία Τσιβίκα είναι συγγραφέας παιδικών βιβλίων και εργάζεται ως καθηγήτρια φυσικής αγωγής στη μέση εκπαίδευση. Είναι μητέρα και ονειρεύεται έναν κόσμο όπου τα παιδιά θα ζουν ανέμελα και ευτυχισμένα. Μέχρι στιγμής έχουν κυκλοφορήσει τρία βιβλία της τα οποία ταξιδεύουν σε κόσμους παραμυθένιους όχι μόνο την ίδια, αλλά και τους αναγνώστες της, μικρούς και μεγάλους.

Λίγα λόγια για τον εικονογράφο:
Ο Νίκος Γιαννόπουλος ασχολείται με τη συγγραφή, την εικονογράφηση και τον σχεδιασμό παιδικών και νεανικών βιβλίων. Έχει εικονογραφήσει πάνω από 150 βιβλία και έχει διακριθεί με υποψηφιότητες για τη δουλειά του. Το 2020 ήταν νικητής του Αμερικάνικου βραβείου εικονογράφησης purple Dragonfly Awards.

Λίγα λόγια για την υπόθεση:
Ένα κοριτσάκι αναρωτιέται τι είναι τα όνειρα. Ρωτά τον μπαμπά της και εκείνος απαντά με τρόπο που μπορεί να κατανοήσει ένα παιδί. Τα λόγια του, όμως, ενώ είναι απλά έχουν βάθος και ψυχή.

Η άποψή μου…
Πω πω… Τι να πω γι’ αυτό το βιβλίο; Θα αρχίσω αναφέροντας πως το διαβάζω την πρώτη φορά μεγαλόφωνα παρέα με ένα παιδάκι. Οι εκφράσεις του είναι συγκλονιστικές. Οι δικές μου… Από τη μέση και μετά δεν μπορώ. Οι προσπάθειές μου να το διαβάσω με διακυμάνσεις στη φωνή και με θεατρινισμό (για ευνόητους λόγους) αποτυγχάνουν. Η συγκίνηση με κατακλύζει. Το πηγούνι μου τρέμει και δεν μπορώ να το κρατήσω στη θέση του.

«Γιατί σταμάτησες;», με ρωτά. Παίρνω μια ανάσα και συνεχίζω. Σταματώ ξανά… Αυτή τη φορά δεν με ρωτά. Με βλέπει να σκουπίζω τα μάτια μου και περιμένει. Αναρωτιέμαι τι μου συμβαίνει. Πραγματικά δεν ξέρω… Η ιστορία δεν είναι μελό… Κανένα δράμα και κανένα ατύχημα… Κι, όμως, δυσκολεύομαι.

Βρίσκομαι στις πρώτες σελίδες και ήδη καταλαβαίνω τις σκέψεις των χαρακτήρων και ταυτίζομαι μαζί τους. Νιώθω επίσης την ανυπομονησία του παιδιού δίπλα μου το οποίο θέλει να διαβάσουμε πάρα κάτω. Κάνω ακόμα μια προσπάθεια και το διαβάζω σερί μέχρι το τέλος και η καρδιά μου γεμίζει με δεκάδες συναισθήματα. Όλα αυτά σε ένα παραμύθι απλό, λιτό και κατανοητό. Χωρίς πολλά-πολλά.

Ναι. Το διαβάζω και πάλι. Αυτή τη φορά είμαι πιο ήρεμη και προσέχω τις λεπτομέρειες.

Η κεντρική ιδέα είναι ξεκάθαρη και υπαρκτή σε κάθε σελίδα. Είναι ασφαλές να ονειρεύεται κανείς. Να ταξιδεύει στα μυστήρια του νου και της καρδιάς.

Επιδέξια η συγγραφέας παρουσιάζει τα όνειρα διαφορετικά μεταξύ τους. Ασπρόμαυρα ή χρωματιστά. Σε διάφορα σχήματα, κοντινά ή μακρινά, σε μέρη γνωστά ή άγνωστα.
Και αν διερωτάστε αν το παραμύθι αναφέρεται στα κατά γράμμα όνειρα ή στους στόχους που μπορεί να βάλει κάποιος θα έλεγα πως μάλλον αναφέρεται και στα δύο.

Πρόκειται για ένα παραμύθι με αρκετό ενδιαφέρον, με θεματολογία ελκυστική, αλλά και διαχρονική. Τα όνειρα ήταν και είναι πάντα στο προσκήνιο. Μέσα στην απλότητά της η ιστορία κρύβει συγκινητικά μηνύματα.

Κείμενο:
• Πολύ έξυπνο κείμενο. Φοβερές ατάκες.
• Προτάσεις απλές όπως αρμόζει σε κείμενα για μικρά παιδιά.
• Α… Σας έχω και μια έκπληξη. Το κείμενο δεν είναι συνηθισμένο. Πρόκειται για στιχομυθία. Μάλιστα! Όλο το κείμενο παρουσιάζεται με διάλογο ανάμεσα σε δύο πρόσωπα. Την κόρη και τον πατέρα. Με ερωτήσεις και απαντήσεις. Το πως κυλάει ούτε που μπορείτε να φανταστείτε. Ευχάριστα και ρυθμικά σαν γλυκιά μελωδία.

Συγγραφικά Εργαλεία:
• Τίτλος: Η επιλογή τίτλου είναι κατάλληλη, απλή και κατανοητή. Επίσης, συναρπαστικά ασυνήθιστη εφόσον πρόκειται για ερώτηση η οποία σε προϊδεάζει για το τι θα ακολουθήσει. Στο κείμενο που ακολουθεί απαντάται με μοναδικό τρόπο.
• Συνθήκες: Δίνονται οι συνθήκες. Οι χαρακτήρες και η θεματολογία της συζήτησής τους.
• Γραμμική αφήγηση: Με αυτόν τον τρόπο τα παιδιά δεν μπερδεύονται με άσκοπες αναδρομές.
• Γλώσσα: Διάλογος στον ενεστώτα, με γλώσσα απλή και καθαρή. Κατάλληλες λέξεις σε μια αφήγηση με αρκετή παραστατικότητα και ζωντάνια.
• Σαφήνεια: Η ιστορία γίνεται από την αρχή σαφής.
• Πλοκή: Υπάρχει πλοκή, ομαλή για μικρές ηλικίες με αρχή, μέση και τέλος.
• Δίδαγμα: Ψυχαγωγεί και παράλληλα διδάσκει τους αναγνώστες, μικρούς και μεγάλους.
• Happy end: Όπως λέω πάντα, στα παιδικά παραμύθια επιβάλλεται το happy end. Έτσι και εδώ. Πρόκειται για ένα όμορφο τέλος που αφήνει μια γλυκιά αίσθηση στον αναγνώστη.

Εικονογράφηση:
• Η τέχνη στο φόρτε της!
• Η ιστορία ζωντανεύει από τις φοβερές εικόνες οι οποίες είναι απλές, αλλά επί του σημείου. Έχουν πλούσια χρώματα, χωρίς πλεονασμούς και περιττά σχέδια τα οποία πιθανόν να έκλεβαν την προσοχή μας.

Με λίγες λέξεις:
• Υπέροχο!

Αγαπημένος ήρωας:
• Ο πατέρας.
(Πόσο όμορφα και σοφά απαντά στις απαντήσεις του παιδιού του. Λέει τόσα όσα χρειάζονται)

Θετικά στοιχεία:
• Απλό, σύντομο, κατανοητό.
• Ενθαρρυντικό!

Αρνητικά στοιχεία:
• Κανένα!
Συμπεράσματα/Απολογισμός
• Ας ονειρευτούμε! Είναι ασφαλές!
Επίλογος / Finale
• Ενθαρρυντικός. Πατρικός. Αγαπησιάρικος.
Ναι ή όχι;
• Ναι, ναι, ναι! Διαβάστε το!
• Δεν έχει σημασία η ηλικία σας. Στο κάτω κάτω όλοι κρύβουμε ένα παιδί μέσα μας. Αυτό το παιδί έχει ανάγκη να ονειρεύεται.