Αντί προλόγου: Μοναστηριακά τυπικά: τότε και τώρα ......................11
ΠΡΟΛΟΓΊΚΟ ΣΗΜΕΊΩΜΑ ...............................13
ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΊΕΣ ..................................................................15
ΚΥΡΊΟΤΕΡΗ ΒΊΒΛΊΟΓΡΑΦΊΑ ............................................................................17 ΕΊΣΑΓΩΓΗ .................................................................................................21
§ 1. Αντικείμενο της εργασίας .........................................................................21
§ 2. Διάρθρωση της ύλης και μέθοδος της έρευνας ............................................23 ΜΕΡΟΣ Α΄ ΤΥΠΙΚΑ ΚΑΙ ΚΤΗΤΟΡΕΣ ΜΟΝΩΝ Κεφάλαιο Α΄ ΜΟΝΑΣΤΗΡΊΑΚΑ ΤΥΠΊΚΑ .....................................................29
§ 3. Μοναστηριακά τυπικά – διαθήκες .................................................................29
§ 4. Κτητορικά τυπικά και δίκαιο ...............................................................32
§ 5. Πηγές της εργασίας – η τυπική διάταξη του αγίου Νείλου της Μονής Μαχαιρά και η τυπική διαθήκη του αγίου Νεοφύτου του Εγκλείστου ..............................36
I. Κύριες και βοηθητικές πηγές της εργασίας ..............................................36

ΙΙ. Οι εκδόσεις των τυπικών .................................37
ΙΙΙ. Τα πρωτότυπα χειρόγραφα ..............................................................40

Κεφάλαιο Β΄ ΚΤΗΤΟΡΕΣ ΚΑΊ ΜΟΝΕΣ .........................................................43
§ 6. Βιογραφικά στοιχεία του αγίου Νείλου ...................................................................43
§ 7. Βασιλική και Σταυροπηγιακή Μονή Μαχαιρά – ιστορικά στοιχεία....................44
§ 8. Βιογραφικά στοιχεία του αγίου Νεοφύτου του Εγκλείστου ........................48
§ 9. Βασιλική και Σταυροπηγιακή Μονή αγίου Νεοφύτου – ιστορικά στοιχεία ..............50 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝA
8 ΜΕΡΟΣ Β΄ ΜΟΝΑΧΟΙ Κεφάλαιο Γ΄ ΕΊΣΟΔΟΣ ΣΤΗ ΜΟΝΗ ....................................55
§ 10. Προϋποθέσεις ..........................................................................55
§ 11. Στάδιο δοκιμασίας ........................................................................59
§ 12. Αποταγή .........................................................................................61
§ 13. Διακρίσεις των μοναχών................................................................66
Κεφάλαιο Δ΄ ΣΥΝΕΠΕΊΕΣ ΤΗΣ ΜΟΝΑΧΊΚΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΊΑΣ .........................69
§ 14. Γενικά ...............................................................................69 §
15. Άβατο των Μονών σε πρόσωπα του άλλου φύλου ..................................71
§ 16. Άβατο των Μονών σε ευνούχους ή/ και ανήβους ..........................................73
§ 17. Απαγόρευση διατήρησης στις Μονές θηλυκών ζώων..................75
§ 18. Απαγόρευση εξόδου από τη Μονή ..................................................................76
§ 19. Ύποχρέωση κοινοβιακής ζωής............................................................78
§ 20. Ύποχρέωση ισόβιας εγκαταβίωσης ...........................................................81
§ 21. Ύποχρέωση ακτημοσύνης ..........................................................................84 ΜΕΡΟΣ Γ΄ ΜΟΝΕΣ Κεφάλαιο Ε΄ ΝΟΜΊΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ .................................................................91
§ 22. Οι Μονές ως υποκείμενα δικαίου και ως αντικείμενα ..........................................91 § 23. Μονές αυτοδέσποτες, αυτεξούσιες και ελεύθερες ..................................94
§ 24. Επίτροποι ή έφοροι ή αντιλαμβανόμενοι Μονών .................................97
§ 25. Δικαστική εκπροσώπηση των Μονών .....................................................99 Κεφάλαιο ΣΤ΄ ΟΡΓΑΝΩΣΗ .................................................................101
§ 26. Ηγούμενος ...................................................................101
§ 27. Οικονόμος .................................................................................104
§ 28. Λοιπά όργανα..............................107
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝA 9 Κεφάλαιο Ζ΄ ΠΕΡΊΟΥΣΊΑ .............................................111
§ 29. Η αρχή του ανεκποιήτου της περιουσίας .....................................................111
§ 30. Εξαιρέσεις στην αρχή του ανεκποιήτου της περιουσίας ..............................113
§ 31. Κελλιώτες – Αδελφάτα – Καταπεμπτοί .....................................................114 Κεφάλαιο Η΄ ΔΊΚΑΣΤΊΚΗ ΕΞΟΥΣΊΑ ......................................................................117
§ 32. Γενικά......................................................................................117
§ 33. Τα αδικήματα και οι ποινές ............................................................118
ΜΕΡΟΣ Δ΄ ΙΣΧΥΟΝ ΔΙΚΑΙΟ Κεφάλαιο Θ΄ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΊΑΣ ΚΥΠΡΟΥ ..........................125
§ 34. Εισαγωγικά .................................................................................125
§ 35. Το αυτοκέφαλο ..........................................................................126
§ 36. Το σύστημα της ομοταξίας ...........................................................129
§ 37. Ο Καταστατικός Χάρτης ......................................................................................132
Κεφάλαιο Ί΄ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΊ ΔΊΟΊΚΗΣΗ ΤΩΝ ΜΟΝΩΝ .....................................................139
§ 38. Νομική προσωπικότητα των Μονών .........................................................139
§ 39. Εσωτερικοί κανονισμοί των Μονών ............................................................140
Ι. Κανονιστική αρμοδιότητα ....................................................................140
ΙΙ. Έγκριση – έναρξη ισχύος ................................................................................141
ΙΙΙ. Μελέτη περίπτωσης: ο εσωτερικός κανονισμός της Μονής αγίου Νεοφύτου......................................142
§ 40. Είδη και διακρίσεις των Μονών ...............................................................147
Ι. Κοινόβιες και ιδιόρρυθμες ............................................................................147
ΙΙ. Ανδρικές και γυναικείες ..................................................................................147
ΙΙΙ. Βασιλικές - Σταυροπηγιακές και Επαρχιακές ..........................................148
IV. Κυρίαρχες και υποτελείς .....................................................................150
§ 41. Οι μοναχοί ..........................................................................151
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝA 10 § 42. Ο Ηγούμενος ............................................................152
§ 43. Το Ηγουμενοσυμβούλιο ..................................................................155
§ 44. Πειθαρχικά όργανα ....................................................................................156 Κεφάλαιο ΊΑ΄ ΔΊΟΊΚΗΣΗ ΚΑΊ ΔΊΑΧΕΊΡΊΣΗ ΜΟΝΑΣΤΗΡΊΑΚΗΣ ΠΕΡΊΟΥΣΊΑΣ ..................159 § 45. Διαχείριση εκκλησιαστικών νομικών προσώπων .........................................159
§ 46. Πράξεις επί της μοναστηριακής περιουσίας ................................................160
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ .....................................................................165
ΒΊΒΛΊΟΓΡΑΦΊΑ ....................................................................................169
I. Ελληνόγλωσση .................................................................................169
II. Ξενόγλωσση .........................................................................177
ΙΙΙ. Ιστοσελίδες ..................................................................178
ΙV. Varia ...................................................................................................178 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ:ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΒΑΣΙΚΑ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ Ί. ΔΊΑΤΑΞΕΊΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΥΠΡΊΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΊΑΣ ΤΟΥ 1960 ..............................181
ΊΊ. ΔΊΑΤΑΞΕΊΣ ΚΑΤΑΣΤΑΤΊΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΕΚΚΛΗΣΊΑΣ ΚΥΠΡΟΥ ΤΟΥ 2010 ..........................18